بیانیه انجمن آزادی اندیشه
در برابر امنیتیسازی علم، اندیشه و فعالیت مدنی بایستیم
«انجمن آزادی اندیشه» نگرانی عمیق خود را نسبت به تصویب کلیات طرح موسوم به «مقابله با نفوذ سرویسهای اطلاعاتی و دولتها یا نهادهای بیگانه در کشور» در «مجلس شورای اسلامی» اعلام میکند؛ طرحی که در صورت اجرا، دامنهی مداخلهی نهادهای امنیتی را در عرصههای علمی، دانشگاهی، فرهنگی، رسانهای، مدنی به شکلی کمسابقه گسترش خواهد داد.
براساس متن منتشرشده، دریافت بورس و کمکهزینهی تحصیلی، فرصتهای مطالعاتی و بسیاری از همکاری علمی و پژوهشی با دانشگاهها و مؤسسههای خارجی، در صورت نبودن آنها در فهرست مورد تأیید وزارت اطلاعات، فهرست نامشخصی که منتشر نشده است، مشمول مجازات کیفری خواهند شد. این طرح همچنین برای طیف گستردهای از ارتباطات با نهادها و رسانهها و شماری دیگر از فعالیتهای مدنی و حرفهای محدودیتها و مجازاتهای سنگینی در نظر گرفته است.
این رویکرد، فعالیتهای عادی و بهحقِ علمی، فرهنگی، رسانهای، مدنی را در زیرِ چتر مداخلهی نهادهای امنیتی و مقررات کیفری قرار میدهد. علم و پژوهش، فعالیت فرهنگی و مدنی و گردش آزاد اطلاعات بدون امکان ارتباط با جهان، تبادل آزاد دانش و تجربه و همکاری میان افراد و نهادها نمیتوانند به حیات طبیعی خود ادامه دهند. منوط کردن چنین فعالیتهایی به تشخیص و تأیید نهادهای امنیتی، عرصهی عمومی و زندگی فکری و مدنی جامعه را بیشازپیش محدود و سترون خواهد کرد.
این طرح را باید در امتداد روند طولانیتری دید که طی دهههای گذشته همراه بوده است با انقلاب فرهنگی، طرح اسلامیسازی علوم انسانی، تصفیه و اخراج استادان و دانشجویان، محدود و ممنوع کردن تشکلهای دانشگاهی و مدنی، سانسور و فشار بر نویسندگان و پژوهشگران و روزنامهنگاران و اهل اندیشه. اکنون دامنهی این روند میتواند به قرار گرفتن بخشهای گستردهای از فعالیتهای علمی، فرهنگی و مدنی و ارتباط شهروندان با جهان خارج در چهارچوب قوانین کیفری و امنیتی بیانجامد.
«انجمن آزادی اندیشه»، برپایهی تعهد خود به دفاع از آزادی اندیشه و بیان و دفاع از استقلال علم و عرصه عمومی، این رویکرد را مغایر با آزادیهای بنیادین شهروندان میداند و خواهان کنار گذاشتن این طرح است.
اندیشیدن، آموختن، پژوهش کردن، نوشتن، گفتوگو کردن، فعالیت مدنی و ارتباط آزاد با جهان، جرم نیست. امنیتیسازی این عرصهها تعرضی آشکار به آزادیهای بنیادین شهروندان است.
۲۷ مرداد ۱۴۰۵
هیئتمدیره انجمن آزادی اندیشه