روایتی از تأسیس دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران

/
جمشید بهنام
به کوشش دکتر سیاسی، دکتر یحیی مهدوی و دکتر صدیقی شورای دانشکده ادبیات با تأسیس گروه آموزش علوم اجتماعی و مؤسسه تحقیقات اجتماعی وابسته به دانشکده ادبیات موافقت کرد. صدیقی مدیریت گروه و ریاست مؤسسه را برعهده گرفت و احسان نراقی به مدیریت مؤسسه منصوب شد.

روشنفکران لائیک در ایران معاصر 

/
فرهاد خسروخاور، محسن متقی
دهه ٦٠ روشنفکران لائیک در تلاش چیرگی بر فضای عمومی بودند امروز آنان خود را جزئی از این فضای احساس میکنند. با تامل در تاریخ تحولات حوزه روشنفکری در غرب و ایران ما شاهد پایان آرمان‌گرایی‌های انقلابی بوده و روشنفکرانی که برای خود رسالتی پیامبر گونه قائل بودند اکنون آفتاب اقبالشان در حال غروب کردن است.

انقلاب فرهنگی؛ اقدامی نادرست در مقابله با اقدام نادرست دیگری

/
محسن کديور
در اردیبهشت ۱۳۵۹دانشگاه​‌ها کانون مبارزه با رژیم جوان انقلابی و لجستیک گروه​‌های مسلح جدایی‌طلب در استان​‌های مرزی شده‌بود. دانشجویان مسلمان انقلابی با هدف مقطعی و کاملاً سیاسی تعطیل دفاتر گروه‌​های سیاسی یادشده در دانشگاه​‌ها اقدام به بستن دانشگاه​‌ها کردند. اقدامی نادرست در مقابله با اقدام نادرست دیگری.

وزارت علوم دولت روحانی و دورنمای مبهم علوم انسانی

/
علی اصغر رمضانپور
آخرین مقاومت‌ها در میان برنامه ریزان آموزش عالی در ایران برای حفظ استاندارد‌ها جهانی در طراحی و برنامه ریزی علوم انسانی به پایان رسیده است. و آموزش علوم انسانی در دانشگاه‌های ایران بیش از پیش بنیادی مذهبی و ایدئولوژیک و دولتی پیدا می کند.

رشته ادبیات و علوم انسانی محدودتر می‌شود

/
هما فریور
شاید برخی از فارغ التحصیلان علوم انسانی در مقاطعی در ایجاد موج‌های اعتراضی در کشور تأثیرگذار بوده‌اند، اما نگاهی کوتاه به تاریخ اعتراضات در ایران نشان می‌دهد که کسانی که در حوزه علوم انسانی چه در آکادمی و چه خارج از آن فعال و مؤثر بوده‌اند عمدتاً از فارغ‌التحصیلان رشته‌های غیر علوم انسانی بوده‌اند.

ظهور عرفان و افول علوم انسانی

/
علی میرسپاسی
این مقاله استدلال می‌کند که عمدتاً عرفان و تفکر صوفیانه برای تضعیف علوم انسانی در ایران مدرن به کار گرفته می‌شود، چنانکه در مورد احمد فردید، داریوش شایگان، احسان نراقی و بسیاری دیگر مصداق پیدا می‌کند.

ناسیونالیسم مدرن در برابر ناسیونالیسم شیعی

/
نیما قاسمی‌
ناسیونالیسم مدرن، صلح‌طلب و اصلاح‌جو اساساً به نیت به حاشیه راندن همین ناسیونالیسم مذهبی شیعی خلق شده بود و همچون رقیبی برای آن عمل می‌کرد. همین امروز هم رقیب این گفتمان است.

پیوندها و تضادهای شیعه‌گری و ناسیونالیسم در ایران

/
محمد ایزدی
فقها و علمای شیعه تاریخ منطقه را تحت تاریخ اسلام و جنگ‌های داخلی آن می‌خوانند، نه بر اساس تاریخ ایران و روند تشکیل و ماندگاری آن. به همین دلیل، شیعی‌گری در مواردی با ایران‌گرایی و باستان‌گرایی ایرانی تضاد پیدا می‌کند.

یک رفرم دینی کامل؛ تاریخ اسلام مین‌گذاری شده است

/
حسن یوسفی اشکوری
راه حل مطئمن‌تر این است که یک رفرم دینی کامل در جوامع اسلامی ایجاد شود. در این رفرم لازم است به تعبیر اقبال لاهوری مسلمانان در کل دستگاه مسلمانی‌شان تجدید نظر کنند و مؤمنان «ناهمزمانی» را رها کرده و به «درزمانی» برسند.

مرگ تدریجی دانشگاه

/
تری ایگلتون/ مترجم: محمدهادی جمالی
در همین حین که استادها به مدیران بدل می‌شوند، دانشجویان نیز تبدیل به مشتری و مصرف‌کننده می‌شوند. دانشگاه‌ها به‌منظور تأمین و حفاظت از مخارج و شهریه‌شان، یکی‌یکی در تقلا و دست‌وپا زدن غیرمحترمانه‌ای به جان هم می‌افتند. در دل این افتضاح، بیشتر از همه، این علوم انسانی است که له می‌شود.