Home > مطلب میهمان

علیه اعدام | خطایی به قدمت تاریخ بشریت

/
سعید مدنی
«خطای بزرگی است که شخص آن‌چنان در قوانین بشری غرق شود که به قوانین الهی بی‌‌توجه بماند. مرگ تنها به خداوند تعلق دارد و آدمیان حق ندارند در این امر مجهول مداخله کنند». ویکتور هوگو

جهان‌گرایی اخلاقی در زمانه‌ی پس‌رفت سیاسی

/
بهرام محیی
مرور بهرام محیی بر نظرات یورگن هابرماس درباره پوپولیسم راست، ناامنی اجتماعی، قطبی‌شدن جامعه، تحول دیسکورس عمومی، مشکلات اتحادیه‌ی اروپا و برخی دیگر معارضه‌های اجتماعی.

بحران و بیماری؛ لحظه تصمیم بر سرِ سرنوشت

/
ایمان گنجی
ویروس جدید کرونا جهانگیر شده. «فاصله‌گیری اجتماعی» بدن‌ها را از یکدیگر دور کرده و عاطفه انسانی در معرض آزمون است. بار دیگر یک «بحران» سر بر آورده. این بار بحران ما را به کجا خواهد برد؟ مسأله بر سر یک تصمیم سیاسی ـ اخلاقی است.

سه مقاله درباره کرونا: بحثی در اندیشه سیاسی

/
جورجو آگامبن، مهتاب دهقان،‌ ژان لوک نانسی
آنچه در زیر می‌آید، سه مقاله در حوزه تفکر سیاسی درباره ویروس جدید کرونا است که همگی در بخش اندیشه وب‌سایت رادیوزمانه منتشر شده اند. 

جامعه مدنی، دموکراسی و هژمونی

/
رضا جاسکی
مسلماً جامعه مدنی به درستی یکی از معیارهای مهم توسعه دموکراسی در یک کشور به حساب می‌آید، اما آیا همه اسطوره‌های متفاوتی که در باره آن گفته می‌شود حقیقت دارد؟

نقد نظریه سندروم اضطراب پساتروماتیک

/
مینا پایور
نظریه‌ی نسبتاً جدیدی امروزه در محافل روان شناسی جلب نظر می‌کند که احتمال دارد به زودی چنان فراگیر شود که تقریبا کلیه‌ی معیارهای تشخیص عارضه‌های روانی بر اساس آن تعریف و تبیین گردند. روان‌رنجوری‌هایی از قبیل اضطراب، ترس، هیستری و وسواس، و نیز انحراف‌های شخصیتی، مسائل زناشویی، اعتیاد، عوارض عاطفی و نیز افسردگی (دپرسیون)- تمام این مقوله‌ها بناست بر اساس مفهومی نوظهور به نام مفهوم تروما (ضربه‌ی روحی Trauma) از نو تعریف و ارائه شوند.

معانی متفاوت “اتنیکی“

/
رضا جاسکی
 رضا جاسکی −واژه اتنیک/ اتنیکی در طی نیم قرن گذشته معانی بسیار متفاوتی را به خود گرفته است. این واژه به هیچ وجه دقت لازم برای طرح برخی از مسائل را ندارد.

داستایفسکی و رنج انسان بودن

/
عباس مؤدب، روان‌شناس
داستایفسکی انسانها را در کنش اجتماعی آنها با دقت زیر ذره بین می‌گذارد و قلم را به فکر سیال می‌سپارد تا هر آنچه که فکر می‌کند بر کاغذ بیاورد.

چپ؛ آلترناتیو یا سوپاپ اطمینان لیبرال دموکراسی؟

/
گفت‌و‌گوی محمد‌محسن راحمی‌ با ناصر فکوهی
پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی در پایان جنگ سرد  و  در فضای جهان حالا دیگر تک‌قطبی‌شده، فرانسیس فوکویاما، با نظریه «پایان تاریخ» برای خود نامی دست و پا کرد. اما پس از گذشت...
Read More

چالش‌های تاریخ‌­نگاری دین

/
حسن یوسفی اشکوری
آیا می‌توان همزمان هم مؤمن بود و هم عالم علم تاریخ و همزمان به مبانی هر دو و نیز به لوازم و پیامدهای هر دو حوزه ملتزم بود؟ آیا می توان «مؤمنِ مورخ» و یا «مورخِ مؤمن» بود و مثلا تاریخ اسلام آغازین و به ویژه سیره نبوی و یا در تشیع امامی سیره «ائمه اطهار» نوشت؟

صدسال پس از انقلاب اکتبر: به یادآوردن، تکرارکردن و به‌کارآوردن

/
اسلاوی ژیژک، ترجمه: صالح نجفی
عنوان متن کوتاهی که فروید در سال ۱۹۱۴ نوشت، «به‌یادآوردن، تکرارکردن و به‌کارآوردن»، بهترین فرمول را برای برقرارکردن نسبت صحیح - پس از یک قرن - با رخداد موسوم به انقلاب اکتبر فراهم می‌آورد.

تأملاتی در باب سیاست فضا

/
آنری لوفور ، مترجم: ایمان واقفی
فضا مانند باقی چیزها محصولی تاریخی‌ست. بدین ترتیب علم فضا علمی چندسطحی و چند وجهی‌ست. فضا از یک زاویه می‌تواند مانند فضای فرمال یعنی چیزی شبیه ریاضیات نگریسته و واکاوی شود.

چرا جنسیت کار است؟

/
سیلویا فدریچی/ ترجمه: طلیعه حسینی
واقعیت این است که هر ارتباط نابی، محتوایی جنسی دارد، زیرا بدن‌ها و احساساتمان از هم جدایی‌ناپذیرند و ما همیشه در تمام سطوح ارتباط برقرار می‌کنیم.

سازه‌ای نو برای نواندیشی دینی

/
احمد صدری
روشنفکران کما و بیش می‌دانند در رابطه دین ودولت چه نمی‌خواهند، اما نمی‌دانند چه می‌خواهند. اگر فردا روزی راه جامعه سکولار باز شود جای دین پسابنیادگرایانه در جامعه آینده ایران چه خواهد بود؟

مروری بر کتاب «مدرنیزاسیون و حاکمیت پسا-استعماری در ایران؛ رساله‌ای در باب دولت» اثر ابراهیم توفیق

/
سیروس شایق/ برگردان: حمید قیصری
ابراهیم توفیق در این کتاب می‌کوشد با تمرکز بر برهه‌ی زمانی پس از مصدق که خود آن را آغاز مرحله‌ی هم‌چنان متداوم پسا-استعماری در ایران می‌خواند، رویکردی تازه به توسعه‌ی دولت و اقتصاد سیاسی ایران تحت حاکمیت سلسله‌ی پهلوی عرضه کند.

بازنمایی سرمایه

/
سخنرانی مراد فرهادپور و بارانه عمادیان
ابتدا عمادیان درباره مفهوم فانتاسماگوریا در تفکر مارکس صحبت کرد. سپس فرهادپور با توضیح مفهوم نقشه‌برداری استعلایی/مجازی در تکنولوژی و فلسفه به نقشه‌های تاریخی/طبقاتی مبتنی بر سرکوب و ستیز رسید و در انتها نکاتی را درباره وضعیت اقتصادی و تحولات قیمت ارز در ایران مطرح کرد.

آثار مارکس در زبان فارسی

/
یاشار دارالشفا
با این اوصاف آنچه در پی می‏‌آید مجموعه‏‌ی آثار ترجمه شده از کارل مارکس است در زبان فارسی. قطعا این مجموعه‏‌ی گردآوری‌شده کامل نیست و آنچه می‏‌بینید محصول رجوع به آرشیو‏های شخصی و جستجوهای اینترنتی است.

انقلاب بدون انقلابیون

/
آصف بیات
انقلاب یک رکن دیگر هم دارد و آن سطح جامعه و آدم‌های عادی است. خودِ رخداد (به معنای بدیویی) انقلاب اگر حتی در سطح نهادی به جایی هم نرسد بسیار مهم است، زیرا فکر جدیدی و سوبژکتیویته‌ی جدیدی در بین آدم‌ها می‌آفریند.

آرزو دارم شریعتی دیگری ظهور نكند

/
گفتگوی محسن آزموده با حاتم قادری
قادری از معدود استادان علوم انسانی است كه در كنار تاملات گسترده راجع به روشنفكری در ایران در آثارش توجهی جدی به اندیشه فلسفی دارد و در آثاری چون «ایران و یونان: فلسفه در لابه‌لای سیاست و در بستر تاریخ» مشخصا به اندیشه‌های فلسفی و نسبت‌شان با تحولات سیاسی پرداخته است.

گفتار سه فیلسوف فرانسوی درباره‌ «دموکراسی»، «مردم» و جنبش مه ۶۸

/
ترجمه و دیباچه: شیدان وثیق
جنبش مه ۶۸، از دید نانسی، محصول بحران مُدل اجتماعی به‌ویژه از نوع فرانسوی است. این جنبش یک خواستهِ زمان حال را اعلام می‌دارد، هم علیه زمان گذشته (چون میراثی در کار نیست) و هم علیه آینده (چون طرح‌ برنامه‌ای‌ برای آینده در کار نیست).

کارل اشمیت – خشکی و دریا – عناصر سیاست جهانی

/
شاهد عبادپور
تمایز خشکی-دریا یکی از دقایق مهم تفکر کارل اشمیت در باب سیاست و حقوق بین‌الملل است. وی در آثارش اغلب به این تمایز بازمی‌گردد. بخش‌هایی از کتاب «نوموس زمین» (۱۹۵۰) را به همین مطلب اختصاص داده است.

چپ و ناسازه سیاسی

/
محمدرضا نیکفر
بحث ناسازه سیاسی به بحث تفکیک سیاسی، تفکیک میان سیاست و امر سیاسی راه برده است. ما در حد استفاده از اصطلاح “ناسازه” سیاسی می‌مانیم و کوشش می‌کنیم ایده نهفته در پس آن را برای موضوع هویت چپ به کار بریم.

نیکوس پولانزاس و فهم ماتریالیستی از دولت

/
رزمیگ کوشیان/ ترجمه: حمیدرضا یوسفی
مواجهه با پولانزاس امروز امری ضروری است. نظریه‌پرداز مارکسیستی دولت که اگرچه سهم ارزشمندی در تدوین نظریه ماتریالیستی دولت در سنت مارکسی دارد اما عمدتاً به فراموشی سپرده شده است.

معرفی کتاب «راه و رسم منزل ها»

/
علی پایا
ترجمه مستقیم موضوعاتی که در حوزه علوم انسانی در بیرون از ایران مطرح می‌شود، بدون تأمل نقادانه در آن‌ها می‌تواند حوزه فرهنگی و آکادمیک کشور را به عرصه‌‌ی «مد‌های فکری» بدل سازد.