ملی‌گرائی و بدن‌هایش/ ایمان گنجی

/
در این وبینار ایمان گنجی، پژوهشگر فلسفه و مترجم به روند شکل‌گیری ملی‌گرایی و انتقال آن به غرب آسیا و شمال آفریقا می‌پردازد و می‌پرسد: چگونه جنبش‌های ناسیونالیستی بدن‌های جمعی مورد نظرشان را تخیل و...
Read More

«حق داشتنِ حق»/ یگانه خویی

/
کمتر مبارزه‌ای ارزشمندتر از آنی است که هنجارهای مشترک‌نامیده‌شده را، با پرسش از زندگی‌هایی که از چارچوب این هنجارها بیرون افتاده‌اند، به چالش بکشد. (باتلر در: باتلر، گامبتی، سابسای، ۲۰۱۶، ۲۱) ساده‌ترین پرسشی که در...
Read More

هرمنوتیک و خوانش نواندیشان دینی از متن مقدس در ایران معاصر

/
فرهاد خسرو خاور، محسن متقی
به باور ما کار این نواندیشان دینی نوعی هرمنوتیک از بیرون یا برون نگری و نه درون نگری هرمنوتیک است. آنان به جای خواندن متن و کوشش جهت فهم و تفسیر آن تلاش می کنند تا برداشتها و دریافتها خود را به متن تحمیل کنند.

وبینار: آیا انقلاب بهمن اسلامی بود؟

/
حسن یوسفی اشکوری
وبینار «آیا انقلاب بهمن اسلامی بود؟» تا ساعتی دیگر بطور زنده در لینک زیر آغاز خواهد شد. همچنین مقاله سخنران در همین رابطه امروز در سایت زمانه منتشر شده است که به علاقمندان مطالعه آن را در این لینک توصیه می‌کنیم.

امکان اصلاح در دین اسلام

/
حسن یوسفی اشکوری
حول موضوع اصلاح و یا امتناع اصلاح در دین اسلام و یا در چگونگی و چرایی اصلاح دینی در ذهن و ادب اسلامی معاصر، موضوعا فراوانی وجود دارد که پیرامون آنها می‌باید سخن گفت.

انقلاب ۵۷: یک انقلاب خلاف دوران

/
امیر کیان‌پور
انقلاب ایران درست زمانی اتفاق افتاد که به نظر دیگر دوران انقلاب‌های بزرگ به سر آمده بود. ایرانی‌ها بزرگ‌ترین رخداد تاریخی‌شان را زمانی زندگی کردند که جهان در آستانه‌ی شنیدن وعده‌ی «پایان تاریخ» بود.

علت انقلاب، حکمت انقلاب

/
محمدرضا نیکفر
این جلسه در پاریس برگذار می‌شود، شهری با سنت انقلابی، کانون یک انقلاب دوران‌ساز، انقلاب کبیر فرانسه. من عنوان سخنرانی خود را، «علت انقلاب، حکمت انقلاب»، برگرفته‌ام از بحث‌هایی درباره رخداد تاریخی ۱۷۸۹،  آن هم در دوره اندکی پس از بروز آن.

بازنمایی سرمایه

/
سخنرانی مراد فرهادپور و بارانه عمادیان
ابتدا عمادیان درباره مفهوم فانتاسماگوریا در تفکر مارکس صحبت کرد. سپس فرهادپور با توضیح مفهوم نقشه‌برداری استعلایی/مجازی در تکنولوژی و فلسفه به نقشه‌های تاریخی/طبقاتی مبتنی بر سرکوب و ستیز رسید و در انتها نکاتی را درباره وضعیت اقتصادی و تحولات قیمت ارز در ایران مطرح کرد.

وبینار: معرفی کتاب «ایران پسا انقلاب»

/
مهرزاد بروجردی
کتاب جدید مهرزاد بروجردی و کوروش رحیم‌خانی، “ایران پسا انقلاب؛ دفترچه‌ راهنما”، به معرفی حاکمان ایران و خاستگاه قومی و طبقاتی آنان  در چهل سال گذشته می‌پردازد.

جای‌سپاری، تصرف و بازتصرف – بحران در فضل دین و فضیلت کاهنان در هنگامه ورود به عصر جدید

/
محمدرضا نیکفر
محمدرضا نیکفر − هدف این نوشتهٴ فشرده پیش نهادن مفهوم‌هایی با اتکا بر بحث هانس بلومنبرگ درباره حقانیت عصرجدید است، با این ادعا که می‌توانیم از آنها در تحلیل موقعیت ایرانی خود بهره گیریم و این موقعیت را بهتر بشناسیم. این مقاله در شماره ششم مجله "آزادی اندیشه" منتشر شده است.

چرا شوروی فروپاشید؟

/
کاظم علمداری
در پی باز شدن فضای سیاسی در شوروی سابق، نه‌تنها ابرقدرت شوروی فروپاشید، بلکه سایر دولت‌های سوسیالیستِ متکی‌به‌خود را نیز به سقوط کشاند. دلیل‌ها و پی‌آمدهای این فروپاشی چه بودند؟

انقلاب بدون انقلابیون

/
آصف بیات
انقلاب یک رکن دیگر هم دارد و آن سطح جامعه و آدم‌های عادی است. خودِ رخداد (به معنای بدیویی) انقلاب اگر حتی در سطح نهادی به جایی هم نرسد بسیار مهم است، زیرا فکر جدیدی و سوبژکتیویته‌ی جدیدی در بین آدم‌ها می‌آفریند.

آرزو دارم شریعتی دیگری ظهور نكند

/
گفتگوی محسن آزموده با حاتم قادری
قادری از معدود استادان علوم انسانی است كه در كنار تاملات گسترده راجع به روشنفكری در ایران در آثارش توجهی جدی به اندیشه فلسفی دارد و در آثاری چون «ایران و یونان: فلسفه در لابه‌لای سیاست و در بستر تاریخ» مشخصا به اندیشه‌های فلسفی و نسبت‌شان با تحولات سیاسی پرداخته است.

فراخوان مقاله برای هفتمین شماره‌ نشریه آزادی اندیشه: زنان، جنسیت، و سکسوالیته

/
ما از مقالاتی که بر مبنای کار پژوهشی تجربی (میدانی) در ایران و یا میان ایرانیان برون مرز (ویا مردم سایر نقاط دنیا) تهیه و تدوین شده و مبتنی بر روش های جامعه شناختی، انسان شناختی و سایر رشته های علوم اجتماعی/انسانی  باشد، بسیار استقبال میکنیم.

گفتار سه فیلسوف فرانسوی درباره‌ «دموکراسی»، «مردم» و جنبش مه ۶۸

/
ترجمه و دیباچه: شیدان وثیق
جنبش مه ۶۸، از دید نانسی، محصول بحران مُدل اجتماعی به‌ویژه از نوع فرانسوی است. این جنبش یک خواستهِ زمان حال را اعلام می‌دارد، هم علیه زمان گذشته (چون میراثی در کار نیست) و هم علیه آینده (چون طرح‌ برنامه‌ای‌ برای آینده در کار نیست).

وبینار: گفتمان قدرت در اندیشه میشل فوکو

/
رسول نفیسی
 این گفتار در چهارچوب وبینارهای ماهانه انجمن آزادی اندیشه و با همکاری ایران آکادمیا صورت می گیرد. این وبینارها بطور ثابت آخرین یکشنبه هر ماه میلادی برگزار می شوند.

توده و نخبه از  منظر انقلاب اکتبر

/
اسفندیار طبری
لنین خود در مورد پیروزی اکتبر ۱۹۱۷ می‌نویسد که پیروزی بلشویک‌ها نتیجۀ فقدان انگیزۀ قوی منشویک‌ها درحفظ قدرت سیاسی و در مقابل، انگیزۀ قوی بلشویک‌ها در کسب قدرت سیاسی، بدون درنظرگرفتن نظر اکثریت جامعه بوده است.

ویدیو: از دارالفنون تا دانشگاه بدیل، تاریخ مختصر نهادهای آموزشی در ایران معاصر

/
امید منتظری
دانشگاه رسمی، واکنشی است به مدرنیزاسیون و شکست‌های مفتضحانه در جنگ‌ها از روسیه و عقب‌ماندگی.  بدین معنا مسئله اصلی این نهادهای تولید دانش تقویت زیرساخت‌های اقتصادی و پیشرفت‌ها نظامی است.

علم دینی و اقتدار سیاسی

/
حسن یوسفی اشکوری
در این یادداشت به دو نکته به کوتاهی اشاره خواهم کرد: تبیینی از چگونگی و چرایی علم دینی و اثبات لغو بودن چنین مدعایی و دیگر پیوند پروژه علم دینی و دانشگاه اسلامی با قدرت و اقتدار ایدئولوژیک در نظام جمهوری اسلامی است.

زنان و جنسیت در تجربه شوروی

/
نیره توحیدی
یکی از وجوه نوین شوروی حولات رادیکال حقوقی به نفع بهبود موقعیت‌ زنان بود. تحولاتی که به سرعت از سال ۱۹۱۸ آغاز شد و روسیه را در زمینه حقوق زنان به کشوری پیشرو و مترقی در جهان تبدیل کرد.

وبینار: جایگاه زنان در سینمای پس از انقلاب

/
خاطره شیبانی
اگر زنان در سینما فعالیت نمی کردند آیا سینمای ایران باز هم به حیات خویش ادامه می داد؟ آیا زنان تنها به صرف هنرپیشه بودن و بازی جلوی دوربین در تاریخ سینمای ایران اهمیت داشته اند یا جایگاهشان و اهمیتشان ورای بازی جلوی دوربین هست؟